Χολοκυστίτιδα

Γράφει η
Σαββούλα Μάλλιου MD, PhD
Ειδικός Παθολόγος – Ογκολόγος
Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Μαστολογικής Εταιρείας

PREDICT

Η οξεία χολοκυστίτιδα είναι φλεγμονή της χοληδόχου κύστεως, που προκαλείται από απόφραξη του κυστικού πόρου από λίθο, που συνήθως ενσφηνώνεται στο θύλακο του Hartman. Σπάνια μπορεί να διαπιστωθεί οξεία χολοκυστίτιδα χωρίς λιθίαση (αλιθιασική), που συνήθως συσχετίζεται με προηγούμενη χειρουργική επέμβαση, πρόσφατο τραυματισμό ή σηψαιμία.

Τα συμπτώματα της οξείας χολοκυστίτιδας είναι η ναυτία, ο έμετος, που τις περισσότερες φορές προκαλείται από τον ασθενή, αλλά δεν τον ανακουφίζει, ο πυρετός (38-39⁰ C) και ο πόνος στο δεξιό υποχόνδριο.

Αντικειμενικά διαπιστώνεται σημείο του Murphy, ευαισθησία, σύσπαση και παλίνδρομος ευαισθησία στο δεξιό υποχόνδριο, ενώ στο 30% των περιπτώσεων ψηλαφάται η διατεταμένη χοληδόχος κύστη.

Εργαστηριακά διαπιστώνεται λευκοκυττάρωση με αριστερή στροφή και αύξηση της χολερυθρίνης και της αλκαλικής φωσφατάσης (στο 30-50% των περιπτώσεων λόγω οιδήματος στην περιοχή του χοληδόχου πόρου). Συχνά αυξάνεται και η αμυλάση του αίματος και των ούρων χωρίς όμως να συνοδεύεται από την κλινική εικόνα της οξείας παγκρεατίτιδας.

Η διάγνωση γίνεται με την ενδοφλέβια χορήγηση λιδοφενίνης σεσημασμένης με τεχνήτιο (σπινθηρογράφημα HIDA). Σε περίπτωση οξείας χολοκυστίτιδας το ραδιοσεσημασμένο υλικό δεν σκιαγραφεί τη χοληδόχο κύστη. Οι υπέρηχοι παρουσιάζουν υψηλή ευαισθησία και ειδικότητα στην ανεύρεση των χολολίθων. Είναι όμως ασυνήθη τα ειδικά ευρήματα της οξείας χολοκυστίτιδας όπως το υγρό γύρω από τη χοληδόχο κύστη ή η πάχυνση του τοιχώματος της χοληδόχου κύστεως.

Στη διαφορική διάγνωση περιλαμβάνονται η οξεία παγκρεατίτιδα, η διάτρηση πεπτικού έλκους, η οπισθοτυφλική σκωληκοειδίτιδα, ο κωλυκός του νεφρού, η οξεία πυελονεφρίτιδα, το έμφραγμα μυοκαρδίου, η επιδημική πλευροδυνία (νόσος του Bornholm), η πνευμονική εμβολή με έμφρακτο, η πλευρίτιδα, η πνευμονία δεξιάς πνευμονικής βάσεως, η αλκοολική ηπατίτιδα και η οξεία ιογενής ηπατίτιδα.

Οι κυριότερες επιπλοκές είναι το εμπύημα, η γάγγραινα του τοιχώματος της χοληδόχου κύστεως, η διάτρηση της χοληδόχου κύστεως με χολοπεριτόναιο, το περιχολοκυστικό απόστημα, το χολοπεπτικό συρίγγιο και ο ειλεός από χολόλιθο.

Χορηγούνται αναλγητικά και αντιβίωση, τοποθετείται ρινογαστρικός καθετήρας και χορηγούνται παρεντερικά υγρά και ηλεκτρολύτες. Η χολοκυστίτιδα μπορεί να υποχωρήσει με συντηρητική αγωγή αλλά μπορεί να δημιουργήσει και επιπλοκές.

Θεραπεία εκλογής είναι η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή που μπορεί να γίνει στις πρώτες 48 ώρες ή μετά την υποχώρηση της φλεγμονής σε 3-4 εβδομάδες.

Η χρόνια λιθισιακή χολοκυστίτιδα είναι η συχνότερη κλινική εκδήλωση της χολολιθίασης. Παρουσιάζεται ως δυπεψία, μετεωρισμός και άτυπα κοιλιακά άλγη. Η θεραπεία είναι η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή.

Δίαιτα χολοκυστίτιδας

Η παχυσαρκία είναι επιβαρυντικός παράγοντας.
Προτιμήστε: δημητριακά και ψωμί ολικής άλεσης, ρύζι, άπαχα γαλακτοκομικά και άπαχα τυριά, χυμούς και φρούτα, άπαχα κρέατα ψητά ή βραστά.
Αποφύγετε : λιπαρά (βούτυρο, μαργαρίνη, μαγιονέζα, κρέμα γάλακτος), κρουασάν, σφολιάτες, πίτες, κρέπες, λουκουμάδες, τηγανητά, λιπαρά γαλακτοκομικά και παχιά τυριά, λάχανο, κρεμμύδι, αγγούρι, κρόκο αυγού, χοιρινό κρέας, παχιά αλλαντικά, λουκάνικα, ξηρούς καρπούς, καρύδα, σοκολάτα, καραμέλες, γλυκά με πολύ βούτυρο και αυγά, κονσέρβες σε λάδι, εντόσθια, λαδερά φαγητά.
Αν έχετε και συμπτώματα κοιλιακής διάτασης και μετεωρισμού, αποφύγετε τροφές που προκαλούν αέρια, όπως όσπρια (φασόλια, φακές, ρεβίθια), μερικά φρούτα όπως μήλα, δαμάσκηνα και σταφίδες, μειώστε τα γαλακτοκομικά και αποφύγετε λαχανικά όπως μπρόκολο και κουνουπίδι.

Εμβολισμοί εγκεφαλικών βλαβών

Οι ενδεικνυόμενες εγκεφαλικές βλάβες προς εμβολισμό είναι:

• Αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες και μηνιγγικές επικοινωνίες
• Εγκεφαλικά ανευρύσματα
• Όγκοι εγκεφάλου, βάσης κρανίου, τραχήλου
• Αγγειοπλαστικές αγγείων τραχήλου και εγκεφάλου για αντιμετώπιση κριτικών στενώσεων

Αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες και μηνιγγικές επικοινωνίες

Οι αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες αποτελούν 2% των εγκεφαλικών βλαβών. Θα πρέπει να γίνει αγγειογραφικός διαχωρισμός από τις μηνιγγικές επικοινωνίες. Η ανατομική αλλοίωση στις αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες συνίσταται στην παρουσία μιας αγγειακής φωλέας στην οποία απουσιάζει η τριχοειδική επικοινωνία με αποτέλεσμα την απευθείας επικοινωνία αρτηρίας και φλέβας. Η αρτηριοφλεβώδης επικοινωνία έχει τη δυνατότητα αγγειακής επαναπροσαρμογής με καινούριες αρτηριοφλεβώδεις αναστιμώσεις λόγω φλεβικών θρομβώσεων. Ο εμβολισμός με υγρά εμβολικά μέσα γίνεται σε μία ή περισσότερες συνεδρίες δίνοντας κάθε φορά τη δυνατότητα της αγγειακής επαναπροσαρμογής της αρτηριοφλεβώδους επικοινωνίας και την ολική θρόμβωση της φωλέας αποφεύγοντας πιθανά θρομβοεμβολικά επεισόδια και οξεία μερική ή ολική φλεβική θρόμβωση που συνεπάγεται εγκεφαλική υπέρταση και αιμορραγία. Αυτή η  επιπλοκή είναι πιο πιθανή στις μηνιγγικές επικοινωνίες και περισσότερο σε ταχείας ροής επικοινωνίες όπου υπάρχει απευθείας επικοινωνία του αρτηριακού κλάδου με μια φλεβώδη φλέβα.  

Οι μηνιγγικές επικοινωνίες αποτελούν το 10-15% των αρτηριοφλεβωδών δυσπλασιών του εγκεφάλου και τα περισσότερα αναπτύσσονται στον οπίσθιο κρανιακό βόθρο. Σε αυτές τις βλάβες η χειρουργική συνεπικουρία είναι πολύ χρήσιμη ενώ η ενδοαγγειακή προσέγγιση πραγματοποιείται κυρίως μέσω των κλάδων της έξω καρωτίδας ή μέσω φλεβικής οδού ανάστροφα.

Τα συμπτώματα των αρτηριοφλεβωδών δυσπλασιών εξαρτώνται από τη θέση τους και προκαλούν σφύζοντα φυσήματα, εστιακά νευρολογικά ελλέιμματα, επιληπτικές κρίσεις, ισχαιμικά επεισόδια.

Η επιπλοκή των αρτηριοφλεβωδών δυσπλασιών είναι η ενδοπαρεγχυματική επικοινωνία ενώ στις μηνιγγικές επικοινωνίες είναι η αιμορραγία στον υποσκληρίδιο και υπαραχνοειδή χώρο.

Εγκεφαλικά ανευρύσματα

Ο εμβολισμός των ανευρυσμάτων αποτελεί την μέθοδο εκλογής αντιμετώπισης, καθώς η εξέλιξη των υλικών δίνει την δυνατότητα εμβολισμού στο 90% των περιπτώσεων ακόμα και σε ανευρύσματα της σηραγγώδους μοίρας, καθώς και της οπίσθιας κυκλοφορίας, τα οποία παρουσίασαν δύσκολη ή σχεδόν αδύνατη χειρουργική προσπέλαση. Τα χειρουργικά ανευρύσματα χωρίζονται ανάλογα με το μέγεθός τους σε μικρά (μικρότερα των 5 χιλ.), μεγάλα (μικρότερα των 10 χιλ.), γιγαντιαία (έως 25 χιλ.). Η συχνότητα στον πληθυσμό είναι 2-5% και σπανίως εμφανίζεται με νευρολογική συμπτωματολογία ισχαιμίας ή φαινομένου μάζας. Συχνότερα εμφανίζεται με υπαραχνοειδή αιμορραγία και σπάνια με ενδοκοιλιακή αιμορραγία σε ανευρύσματα της οπίσθιας κυκλοφορίας και της μέσης κυκλοφορίας.

Όγκοι εγκεφάλου, βάσης κρανίου, τραχήλου

Διάφοροι ενδοεγκεφαλικοί  όγκοι κυρίως του οπίσθιου κρανιακού βόθρου όπως αιμαγγιοβλαστώματα και αιμαγγειοπερικυττώματα, γιγαντιαία μηνιγγιώματα, πλακώδη μηνιγγιώματα, και εξωκράνιοι και τραχηλικοί όγκοι όπως ρινοίνωμα, παραγαγγλιώματα, αιμολεμφαγγειώωματα, πλακώδη και σηραγγώδη αγγειώματα που μπορούν να ωφεληθούν από τον εμβολισμό. Ο συνδυασμός του εμβολισμού, με μικροσωματίδια από κλάδους της έξω καρωτίδας με τη χειρουργική, καθώς και την ακτινοθεραπευτική συνεδρία μπορούν σε πολλές περιπτώσεις να θεραπεύσουν ριζικά τη βλάβη, ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις δρουν παρηγορητικά.

Αγγειοπλαστικές αγγείων τραχήλου και εγκεφάλου για αντιμετώπιση κριτικών στενώσεων

Η ενδοκράνια στένωση αρτηριακών κλάδων που παρουσιάζεται με αιματική ανεπάρκεια συγκεκριμένης περιοχής λοβού ή ημισφαιρίου, μπορεί να προκαλέσει ακόμα και παροδικά ισχαιμικά επεισόδια. Οι πολύ σοβαρές στενώσεις (70-90%), οι κριτικές στενώσεις (90-95%) και οι σχεδόν αποφρακτικές (95-99%) μπορούν να αντιμετωπιστούν με αγγειοπλαστική του πάσχοντος αγγείου με χρήση μπαλονιού ή stent και μπαλονιού.

PREDICT

Από το νυστέρι… στη χρήση του λέιζερ…

Και ήρθε η εποχή που από το νυστέρι περνάμε στο laser…Η χρήση της τεχνολογίας laser πλέον έχει μελετηθεί, έχει ελεγχθεί κι έχει εφαρμοστεί σε εκατομμύρια ανθρώπους τα τελευταία δέκα χρόνια με εξαιρετικά αποτελέσματα και χωρίς καμία παρενέργεια.

Αφήνοντας πίσω τα νυστέρια, που η ύπαρξή τους αναγνωρίζεται από τον 16^ο αιώνα π.Χ. , από ευρήματα στη Ναυπλία της Αργολίδας και στην Ιαλυσό της Ρόδου, οι χειρουργοί πρέπει να μάθουν να χρησιμοποιούν το laser και να φέρουν την επανάσταση στον κόσμο της Ιατρικής. Μάλιστα η Ευρωπαϊκή Ένωση χρηματοδοτεί με 10,1 εκατομμύρια ευρώ το πρόγραμμα FAST-DOTT, με σκοπό την ανάπτυξη μιας νέας γενιάς λέιζερ για βιοϊατρικές εφαρμογές. Ερευνητές από 12 χώρες, με επικεφαλής το Βρετανικό Πανεπιστήμιο του Dundee, αναπτύσσουν μικρά λέιζερ τσέπης, με υψηλή ενέργεια και απόδοση και χαμηλό κόστος, έτσι ώστε εύκολα να εξαπλωθεί η χρήση τους. Τα λέιζερ χρησιμοποιούνται στη γενική χειρουργική, στην λαπαροσκόπηση, στην οφθαλμολογία και για διαγνωστικούς σκοπούς. Το σίγουρο είναι ότι η εφαρμογή τους πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένο προσωπικό…

PREDICT